01-06-08

Arbeiten oder Spielen? Na so was!

Laten we het even hebben over spellen die doen wat spellen geacht worden te doen: de spelers ontspannen.

Er liep onlangs op het forum van Spielbox een discussie met als originele titel: “Caylus, arbeiten oder spielen?”. Zeer interessant. En hot, want het regende reacties. Op zich maakt het mij niet veel uit, want ieder zijn meug. Als u mijn mening vraagt: “Ich spiele lieber dan ich arbeite”, en om even bij Caylus te blijven: ik zet me er niet (meer) aan, tenzij ik ervoor betaald word. Maar ik kan me voorstellen dat er mensen zijn die net dat “werken” weer plezierig vinden. En zo komt iedereen aan zijn trekken. We leven in een mooie wereld.

De discussie zette me echter wel aan het denken. Dat gebeurt niet veel, dus het ijzer maar smeden als het heet is, dacht ik zo denkend voor mij uit. Als resultaat van dat denkproces besloot ik mijn collectie eens te scannen en de, in mijn van subjectiviteit uitpuilende ogen, meest ontspannende spellen eruit te halen. Eén criterium slechts: als je ze speelt moet je de stress van je af voelen glijden als water van een eend. Of van een zwaan. Of een andere waterdichte vogel. U mag zelf kiezen.

Geloof me: de weldadige loomte die u ervaart na een Turkse Hamam is vergeleken met deze spellen even stresserend als de drukte op de beurs in Wall Street op het drukste moment van de dag.

Pardoxaal genoeg was het maken van de selectie een vrij stresserend proces, temeer daar mijn collectie nu niet bepaald logisch is ingedeeld en slechts gedeeltelijk administratief geïnventariseerd. Maar het is gelukt.

De tien meest ontspannende spellen zijn, naar mijn bescheiden en volstrekt betrouwbare mening, de volgende:

Flowerpower (Kosmos)

Héhé, hier zijn we dan weer. In ons volkstuintje. We ruiken de lente al. We gaan ons eens van onze meest softe kant laten zien. We hebben bloembolletjes aangekocht en ons perceeltje klaargestoomd. Nu nog planten die handel. Maar wat zien we daar? Onze buurvrouw/buurman (doorhalen wat niet past) is er ook al aan begonnen en is nogal verdacht dicht tegen onze neutrale zone aan het aanwerken. Dat gaan we toch niet laten gebeuren zeker? Straks overwoekeren zijn/haar, ongetwijfeld erg lelijke, gewassen mijn toonbeeld van agrarisch vernuft. Hop, snel even wat onkruid tussen dat perkje gemoffeld. Moffelen, dat rijmt op schoffelen (gevolgd door een satanische lach).

Dit speelt zo lekker weg dat het niet mooi meer is. Een tegeltje trekken uit het buideltje en leggen maar. Voor ons op tafel ontstaat een bontgekleurd bloementapijt. En op het einde van het spel kunnen we daar nog mee scoren ook.

Op het einde fladdert er een schattig vlindertje van bloem tot bloem waarbij voor elk aaneengesloten perceeltje van dezelfde soort bloemen – als de perceeltjes groot genoeg zijn tenminste – punten worden toegekend.

Een jointje tijdens dit spel kan zeer inspirerend werken. Hou er dan wel rekening mee dat bij de eindtelling de kleuren ietwat in elkaar kunnen gaan overvloeien wat het proces van de scorebepaling aanzienlijk kan bemoeilijken.

Afrika (999 Games / Goldsieber)

Héhé, hier zijn we dan weer. In het zwarte continent. Als een Indiana Jones type, zweep op heup- en hoed op hoofdhoogte, door de jungle rennend. Achter elke boom wacht het avontuur. Vinden we een oude ruïne, barstend van archeologische vondsten? Indien niet, lopen we dan misschien een groep inboorlingen tegen het lijf die ons de weg naar die bewuste ruïne kan wijzen? Worden we aangevallen door een bende hongerige leeuwen of moeten we onze tenen intrekken omdat er een kudde olifanten langs trippelt? Vinden we een monument waarop we onze vlag kunnen planten? Of beter nog: stoten we op de ingang van een lang vergeten mijnencomplex waarin de goudklompen en edelstenen zo maar voor het oprapen liggen? En slaan we daar dan maar voor een tijdje ons tentje op?

Een heel mooi uitgevoerd spel. Misstaat op geen enkele speltafel. Fiches omdraaien, de daarbij horende actie uitvoeren, eventueel scoren en dit proces zelfs twee keer na elkaar. We worden verwend. We kunnen archeologische vondsten doen en deze, indien gewenst, zonder ook maar enige tegenwerking - tenzij een pruillip - met onze tegenstanders ruilen. We richten basiskampen op en verzamelen goud en diamanten die ons op het einde van het spel nog een aanzienlijke boost van punten kunnen opleveren. Zelfs de inheemse diersoorten ontsnappen niet aan onze invloed. We passen de grootte van hun kuddes aan en als het nodig is katapulteren we een olifant naar de andere kant van het continent als dat ons meer punten kan opleveren. Als we op een monument stuiten krijgen we een extra basiskamp uit de voorraad waarmee onze mogelijkheden weer worden uitgebreid. God, wat worden we verwend. Tevens luidt het leeghalen van de voorraad basiskampen het einde van het spel in.

Dit spel krijgt nogal eens oneerbiedige reacties. Totaal onterecht. En flauw. Het verdient beter. Het heeft namelijk de eigenaardige eigenschap dat je tegenstanders samen met jou de meest interessante optie gaan zoeken als je aan de beurt bent. Solidariteit aan de speltafel als het ware. Een spellenmens komt dit zelden tegen. Leg dit spel op tafel tijdens een overleg van strijdende partijen verwikkeld in een burgeroorlog en men trekt samen in polonaise weer het hinterland in.

Das Riff (Kosmos)

Héhé, de lucht is blauw, het water ook, de zon is geel en ik hou zoveel van jou dat ik het constant kweel. Gooien met twee hel gekleurde zeszijdige dobbelstenen is één van de fundamenten van dit voortreffelijke ontspannende spel voor twee. Geef toe, er zijn inspannender manieren om een avond door te brengen. De kleur die je gooit krijg je terug onder de vorm van gelijkaardig gekleurde wormen die je dan weer gaat gebruiken om – u raadt het nooit – vissen te vangen. Boten, parels, haaien, koraalriffen, het zit er allemaal in. Wat u vangt dient om te kweken. Let er dus even op dat u zowel mannetjes als vrouwtjes aan het lijntje houdt. Uit deze koppeltjes moet u vijf mooie visjes kweken. Als u dat doet voor uw tegenstander – er is er gelukkig maar één – wint u.

Tijdens het spel spelen de getijden hun rol. Spijtig genoeg zult u het zachte geruis van de golven en het rustgevende gekabbel van het water tegen onze houten scheepswand niet in de doos terugvinden. Daar moet u zelf voor zorgen. Er bestaan geluidsimitatoren die u hierbij zeker een eindje op weg kunnen helpen.

Kupferkessel Co. (Goldsieber)

Toverkollen zijn we en we brouwen toverdrankjes. Een eenvoudig spel dat we, als we het al zouden willen, kunnen kruiden met de regels voor gevorderden. Dat laatste is echter niet nodig want de lightversie biedt ons al genoeg verkwikking. Het enige stresserende aan dit spel vind ik het “ronden van de hoekkaartjes” waarbij men het lef heeft aan u, beste medespeler, viendelijk maar kordaat te vragen om de vier hoekkaarten die het spelterrein moeten afbakenen met een schaar af te ronden zodat u een visueel mooie spelaanblik creëert. Nu zijn de termen “visueel” en “mooi” niet bepaald van toepassing op het resultaat als ik met een schaar aan de slag ben gegaan, en zeker niet als het om het verfraaien van bepaalde spelonderdelen gaat. U begrijpt voor welk een dilemma Goldsieber mij heeft geplaatst. Bij mij zijn ze dus nog vierkant. Bepaalde, steeds terugkerende, nachtmerries van ondergetekende worden sedert de aanschaf van dit spel bevolkt door reusachtige scharen die nogal ruw door veel te kleine kleine hoekkaartjes gaan. En na elke nachtmerrie wordt de afstand tussen mij en de schaar groter. Neil Armstrong besefte niet hoe makkelijk hij het had toen hij als eerste voet op de maan zette.

Toverdranken dus, waarvan we de ingrediënten verzamelen door met onze pion als het ware “rond de pot” te draaien en op ons eindpunt uit de rij ingrediënten te nemen wat ons het meest aanstaat. Sommige ingrediënten geven je nog wat extra's zoals een extra beurt of – je weet immers nooit met de mengsels – een ontploffing waardoor je medespeler (het is een spelletje voor twee) het bovenste ingrediënt in zijn ketel verliest. Een goed geheugen is meegenomen want je mag niet meer in je keteltje gaan piepen voor het einde van het spel, wanneer de ingrediënten per soort worden geteld en gescoord.

Een mooi, klein, eenvoudig spelletje dat bij momenten ten huize van grijs wordt gespeeld om daarna weer voor een tijdje in de kast te verdwijnen, waarna we op een bepaald moment tot onze grote vreugde vaststellen dat het er nog altijd ligt en het weer voor onbepaalde maar plezierige tijd onafgebroken wordt gespeeld.

Animalia (GameWorks / Pro Ludo)

Bevat ongetwijfeld één van de mooiste kaartensets die ik ooit in een spel heb gezien. In dit spel doe je niets anders dan geven en krijgen. Is dat niet mooi? Warmt uw hart niet op als u dit leest? Blijven geven is echter niet aan te raden. U moet er af en toe ook mee ophouden anders moet u de restjes van de trekstapel nemen en dat kan, zoals ondergetekende al eens heeft ondervonden, een mens speltechnisch zwaar onderuit halen. Geven, nemen, ruilen, krijgen, het zit er allemaal in. En terwijl u deze handelingen uitvoert daalt een roes van ontspanning over u neer die u niet meer hebt ervaren sinds die erotische massage van twaalf jaar geleden.

In twee versies te koop. Eentje met enkel de kaarten in een klein doosje, de andere in een grotere doos met een stapel gouden medailles die uiteraard tijdens het spel uitgereikt worden aan de meest verdienstelijken onder ons. Maak u geen illusies: ze zijn van karton. Ondanks dat gegeven zijn beide versies, naar mijn bescheiden en een door gedaalde koopkracht beïnvloede mening, schandalig duur.

Yellowstone Park (Amigo)

Uwe Rosenberg – ja, die van Agricola – zit hierachter (trouwens even een commerciële tip voor 999 Games: voeg bij elk spel van Agricola een zakje Ricola-bonbons. Verdubbeling van de omzet!). Waar waren we? Ach ja, Yellowtone Park. We leggen dierkaarten in de vorm van een raster op een spelbord dat een beschermd natuurgebied voorstelt en proberen dat op een zodanige manier te doen dat we kunnen “minpunten”. Ja, u leest dit goed: spelen voor zo weining mogelijk punten dit spel, of u bent verkeerd bezig. Het afleggen van kaarten kan enkel mits inachtneming van een aantal voorwaarden, waar ik nu niet verder ga op ingaan want daar zijn spelregels voor. Het volstaat te melden dat je je kaarten best binnen een vooraf bepaald raster van 3x3 kwijtraakt, anders zit u in de problemen.

Mooi is hoe de bonte en soms wel erg bizar samengestelde kuddes over het spelbord migreren. Het lijkt net echt. Spijtig genoeg is het incasseren van pluspunten ook nogal realistisch uitgevoerd.

De regels vragen wel wat gewenning van de huis-, tuin- en keukenspeler maar eenmaal dat drempeltje genomen is het wel genieten geblazen. Sommigen klagen over het repetitieve karakter van dit spel, maar een sessie gaat zelden over de 45 minuutjes, dus waar maken we ons druk om?

King Of The beasts (Playroom Entertainment)

Hoe eenvoudig kan een spel zijn? Soms, als ik de regels van bepaalde spellen van hem tot mij neem, heb ik het gevoel dat herr Knizia mij probeert te zeggen: “U bent een grote dommerik. Daarom speciaal voor u dit eenvoudige regelwerk.” Spontaan schieten mij een aantal titels van de meester te binnen: Flinke Pinke (de spelregels passen op het handtekeningstrookje van mijn bankkaart), Bunte Runde (waarvan je je na het lezen van de spelregels afvraagt: “Is dit wel een spel?”) en – in iets mindere mate – Tutanchamun. Maar gelukkig zet de brave man ons met zijn eenvoudige regels toch nog op het verkeerde been. Schijn, behalve die van de zon, bedriegt en dat merk je als je aan deze eigenaardige spelletjes begint. Wat op het eerste gezicht een rechttoe rechtaan oppervlakkig spelletje lijkt blijkt plots over een aantal subtiliteiten en diepgang te beschikken waar – ik noem maar iemand – Geert Wilders een puntje aan kan zuigen.

In de mytische beestenwereld zijn er verkiezingen. Dat gaat wel een beetje eenvoudiger dan de chaos die we hier in België in oktober of ten laatste in juni 2009 gaan meemaken en vooral veel sneller. Zes deelnemers zijn er. Zo zit er een draak tussen, een eenhoorn en bijvoorbeeld ook een griffioen. Om op deze eigenaardige kandidaten te stemmen leggen we kaarten uit onze hand af van de kandidaat in kwestie in het stembureau en zorgen we er tevens voor dat we één of meerdere kaarten van dezelfde kandidaat afleggen in onze persoonlijke aflegstapel, want deze leveren ons eventueel punten op aan het einde van het spel. De winnaar van de verkiezingen geeft ons als blijk van waardering voor onze stem 2 punten per kaart van hem of haar in onze aflegstapel, kaarten van de tweede en derde leveren ons nog elk een punt op en naar waardering van de kandidaten die vierde, vijfde en zesde zijn geëindigd kunnen we fluiten.

Eenvoudig en snel speelbaar, maar u dient wel voortdurend belangrijke afwegingen te maken.

Sunda To Sahul (Sagacity Games)

Een spel en een puzzel tegelijk. En als je niet goed in de sociale markt ligt kun je hier ook lekker solo mee bezig zijn. Is zelfs simultaan speelbaar. En terwijl je lekker tactiel bezig bent kun je wegdromen naar ver afgelegen archipels waar de zon zo prominent aanwezig is dat ze wél schijnt in bepaalde delen van je lichaam waar ze normaal gezien nooit doordringt.

Dit spel introduceert zoals gezegd ook het wonderbaarlijke rustgevende effect van het simultaan spelen. Gewoon spelen en geen rekening houden met je tegenstanders en op het einde vaststellen dat je verloren hebt, hier kan het.

Moduleerbaar ook. Je kan kiezen voor de eenvoudige aanpak of voor de toeters en bellen. U beslist. Ik heb trouwens al genoeg aan mijn hoofd. Maar dat dit een leuk en ontspannend spel is, is een understatement.

Trapper (Clementoni)

De inlay van de doos is het enige wat hier voor frustratie zorgt. De rest van de doosinhoud, en vooral wat het emotioneel teweeg brengt aan een speltafel, is wél de moeite.

We verzamelen dierenhuiden, paddestoelen en kruiden en proberen deze onder te brengen in onze, niet bepaald van van veel ruimte voorziene, kano's. Zijn onze bootjes vol peddelen we als een gek naar de markt waar we streven naar winstmaximalisatie. Want geld bepaalt op het einde wie wint. Ook hier kunnen we weer voor de eenvoudige of voor de versie voor gevorderden kiezen, waarbij u de tweede mogelijkheid van mij gerust samen met de inlay bij het huisvuil mag zetten. Ook heel leuk met z'n tweeën.

Gek dat deze on onder de rader is doorgevlogen. Het is tenslotte een Kramer. Het is dan wel een eenvoudige Kramer maar het blijft een Kramer. Ik raad hem aan. Als u neigt naar een beetje ontspanning toch.

Hick Hack In Gackelwack (Zoch)

Erwin Broens vroeg zich onlangs op zijn voortreffelijke website Bordspel.com terecht af waarom dit spel niet door 999 Games werd opgepikt. Ondertussen heeft men het bij 999 Games begrepen en is gerechtigheid geschied. Ze brengen het uit. Echte kenners, zoals ik, hebben dit spel echter al lang, sedert 2001 meerbepaald, in hun collectie. U laat toch ook geen briefje van 200 euro op de stoep liggen?

Vogeltjes en vossen en graankorreltjes en eten of gegeten worden. Daar draait het hier zo'n beetje om. En je tegenstanders kunnen inschatten. En een smoel kunnen opzetten met de expressie van een strijkijzer. En vooral niet te gulzig zijn. Dat wordt afgestraft. Leuk met kinderen, gemeen met volwassenen.

Dat waren er tien. Maar ondertussen zijn er een paar kleppers verschenen die in dit lijstje wel eens zouden kunnen gaan inbreken. R-Eco bijvoorbeeld. En “Die Hängenden Garten” klopt ook al vol ongeduld op de deur van deze oase van rust en ontspanning. En doemt daar Keltis niet op aan de einder?

Dominique

17:09 Gepost door Dominique in Algemeen | Permalink | Commentaren (2) |  Facebook |

Commentaren

Relax Bij ons zijn Flowerpower en Kupferkessel & Co grote hits in het genre "ontspannen spelen met vrouwlief". Daarnaast is Take it easy ook uitermate relaxerend.
Schitterende blog overigens! Kennis van zaken, leuke invalshoeken, gevoel voor humor en een goeie pen!

Gepost door: Niki | 19-06-08

Niki,

Bedankt voor het compliment!
Take It Easy is er inderdaad ook eentje die de zenuwen even op non-actief zet. Stond op de shortlist van 20 maar heeft het uiteindelijk net niet gehaald.

Gepost door: Dominique | 22-06-08

De commentaren zijn gesloten.