17-03-08

Beter dan "The Goombay Dance Band": Jamaica!

 

Onlangs, tijdens een hypnosesessie bij een bevriend psycholoog waarbij ik trachtte uit te vissen waar ik in godsnaam mijn autosleutels had gelaten, bleek dat ik in één van mijn vorige levens piraat ben geweest.

Ook toen droeg ik al mijn huidige initialen, C.D. Dat stond voor “The Captain of Death”.

Ik had ook een papegaai. Tot na een incident in één of andere kroeg in Tortuga. Hij zat op mijn schouder toen ik een paar liter rum bestelde. De waard vroeg: “En, kan hij praten?” Waarop het beest antwoordde: “Ik weet het niet niet. Ik zit er nog maar net op.” Dat waren tevens zijn laatste woordjes. Met veel smaak opgegeten. Met Parijse aardappeltjes en een looksausje. Vanaf toen hield hij zijn bekje wel.

Met mij vergeleken was Zwartbaard een kleuter in het ploeterbad van het zwembad “De Warande” van Diest. Captain Flint? Bloemetjesbehang!

En mijn houten been? Ik was er fier op. Nog straffer zelfs: ik had er twee! Wel lastig om iemand te besluipen op een houten vloer, maar verder wel praktisch. En afneembaar. Zo kon ik bijvoorbeeld slapen in een kinderbedje. De namen van al mijn slachtoffers stonden er ook netjes in gekerfd. In schoonschrift.

Mijn bemanning? Uitschot! Loyaal? Zeker. Logisch ook. Wie nog maar aan het m-woord durfde te denken wachtte een namiddagje kielhalen, bij voorkeur als we voor anker lagen in de Gansbaai bij Zuid-Afrika. Je wilt niet weten wat daar allemaal rondzwom. En het had honger. Altijd.

Ik heb zeven wereldzeeën bevaren en vooral onveilig gemaakt. Alles geënterd en beroofd wat mijn waterweg kruiste. Ik kreeg er maar niet genoeg van. En moest ik het budget hebben gehad, ik zou rupsbanden hebben laten steken onder mijn schip om lustig op land verder te doen.

Dat waren nog eens tijden.

Als er een piratenspel op tafel ligt voel ik me dan ook als een vis in het water. Of ik nu win of verlies, ik laat een slagveld van afgerukte ledematen, houtsplinters, gebakken papegaaien, opengebroken schatkisten, stukbepotelde landkaarten, aan scheurbuik lijdende bemanningsleden en werkloze loodsen achter.

Geen wonder dus dat ik niet kon weerstaan aan “Jamaica”, de jongste telg van Gameworks en Pro Ludo, waarin het piratenthema op een wel heel aparte wijze werd uitgewerkt.

Ik heb iemand dit spel weten bestempelen als - hou u vast - ganzenbordachtig. Daar ben ik het hoegenaamd niet mee eens. Ten eerste is dit een belediging voor het Ganzenbord, hier bewust met een hoofdletter geschreven, wat voor velen onder ons toch de eerste kennismaking was met het fenomeen “spel”. Ten tweede is het een belediging voor “Jamaica”, dat toch een categorie hoger mag worden ingeschat. Moest ik beide spellen zijn, ik zou het niet nemen.

Wie zijn wij, waar gaan wij voor en hoe gaan we dat dan wel doen?

Piraten, zoals ik al zei. We kruipen meerbepaald in de rol van de grootste klootzakken die de zeven wereldzeeën hebben bevaren. U wilt namen? Anne Bonny, Samuel Bellamy, Olivier Levasseur, Edward Drummond, John Rackham, Mary Read. Op het eerste gezicht zeggen deze namen u waarschijnlijk niets. Maar alleen al eraan denken rond 1700 was voldoende om heel uw omgeving in paniek op de vlucht te doen slaan. Soit, u hebt nu een idee met wie u aan tafel zit. Wij dagen onze tegenstanders uit tot een - ga even zitten - racewedstrijd. Met onze schepen uiteraard. Eén rondje, Van Port Royal naar Port Royal. Tussendoor gaan we mekaar het leven zuur maken door onze kanonnen op elkaar te richten en ze zonder enige schroom nog af te vuren ook, schatten voor elkaars neus op te graven om vervolgens - onze rechter middenvinger opstekend – er weer als een speer vandoor te gaan, enz. Kortom: een evocatie van het dagdagelijkse piratenleven. Wij doen dit - we blijven beschaafd - door het uitspelen van actiekaarten. Op deze actiekaarten staan telkens twee acties vermeld, een dagactie en een nachtactie. Aan deze acties worden dobbelsteenogen toegewezen die we bekomen door, u raadt het al, twee dobbelstenen te gooien. Gelukkig kunnen we, als we zelf actieve speler zijn, zelf bepalen aan welke activiteit elke dobbelsteen wordt toegewezen. We kunnen vooruit of achteruit, voedsel inslaan, en goud en kanonnen laden. Erg leuk. Zodra er een speler weer is aangekomen in Port Royal is het spel ten einde. Wie eerst aankomt is niet noodzakelijk de winnaar. De plaats in het deelnemersveld speelt een rol, maar ook het goud (fiches en schatkaarten) die je op het einde van het spel in je voorraad hebt bepalen je eindscore.

Gij zult thematisch goed onderbouwd zijn.

Piraten die racen? Voor het eerst weer bij de starthaven? Ik heb mijn twijfels over de geschiedkundige waarde van dit gegeven. Toch voor alle zekerheid maar even een checklist doornemen: schateilanden? Aanwezig! Kanonnen? Aanwezig! Gevechten? Aanwezig? Doodskopeilanden? Aanwezig! Scheurbuik? Aanwezig? Snelle schepen? Aanwezig! Grote hoeveelheden goud? Aanwezig! Ach, dat racen zien we dan maar even door de vingers. Maar laat dat nu net het centrale gegeven van dit spel zijn. Ik ben echter geen kniesoor, dus ik let daar niet op.

Gij zult duidelijke en overzichtelijke spelregels bevatten.

Ze zijn duidelijk en ze zijn overzichtelijk. En uitbundig gekleurd. Maar ze zijn ook nogal groot uitgevallen. Om u een idee te geven.: vergelijk de grootte van de regels met die van een doorsnee affiche van Rock Werchter of Pinkpop. De ontwerpers van dit spel wilden bij wijze van originele vondst de regels weergeven als waren ze gedrukt op een grote schatkaart. Je moet ze dus openvouwen. En nog eens. En nog eens. En nog eens. Gek, terwijl de meeste kranten die ik lees hun formaat naar beneden toe bijstellen zijn er uitgevers die hun spelregels steeds maar groter en groter maken (al zijn er ook bizarre uitzonderingen, waarover in een volgende bijdrage meer). Fantasy Flight Games heeft daar ook een aardje van weg. Nu dus Gameworks en Pro Ludo. Moet je tijdens het spelen iets opzoeken is het net of je op een parking langs de route du soleil een wegenkaart op de koffer van je wagen openslaat. Daarna moet je, net als op een wegenkaart, even uitzoeken waar je eigenlijk moet zijn om verder te kunnen. Probleem in de huiskamer: je hebt eigenlijk niets om je spelregels op uit te spreiden. Op tafel ligt immers een spel uitgestald. Je behelpt je dus en doet maneuvres die je eigenlijk aan een spellentafel hoogst zelden tegenkomt. Heel asociaal ook, want je trekt rond jezelf een muur van papier op. En als je met twee speelt zou ik daar heel voorzichtig mee omgaan.

Daarbij komt ook dat de regels in vier talen zijn bijgevoegd. Niet allemaal op één “affiche”, nee hoor. Allemaal apart. En dat neemt toch wel een beetje plaats in in de, het moet gezegd, prachtige doos.

Gij zult uit functioneel en kwalitatief hoogstaand materiaal bestaan.

Absoluut. Prachtig materiaal. Mooi vormgegeven doos (lijkt op een schatkist). Mooi spelbord, prachtige scheepjes, stevige fiches, goed in de hand liggende dobbelstenen (twee zeszijdige en een gevechtsdobbelsteen), enorm knappe kaarten.

De scheepjes lijken mij wel van het breekbare soort. Ik zou ze niet laten vallen als ik u was, tenzij op een dikke meter donsveertjes van het zachtste soort. De kaarten zijn een geval apart. Elke speler beschikt over een eigen set en, zoals gezegd, ze zijn prachtig vormgegeven. Leg je ze in een bepaalde volgorde naast elkaar dan ontstaat er één groot – laten we zeggen Breugheliaans – tafereel. Leuk.

Gij zult uit het vuistje speelbaar zijn.

Volmondig ja. Open die doos, spelbord en andere onderdelen op tafel, even een korte uitleg en spelen maar. Zorg er wel voor dat je de regels uit het hoofd kent. Dit omwille van het gebruiksonvriendelijke regelwerk.

Gij zult het accommodatievermogen van mijn ooglenzen niet op de proef stellen.

Geen enkel oftalmologisch probleem tegengekomen in dit spel. Zelfs bij kunstlicht is het heerlijk spelen.

Gij zult niet zonder (een beetje) geluk zijn.

Er worden kaarten getrokken (en gespeeld uiteraard) en er wordt gedobbeld voor het aantal te besteden actiepunten en de gevechten. Bijkomende uitleg is overbodig denk ik dan. Toch even enkele nuances. Iedere speler beschikt over zijn zijn eigen setje kaarten. Je weet dus over welke kaarten je beschikt en ze komen allemaal minstens een keertje aan bod. Je hebt er steeds drie op de hand, zelfs vier als je de schatkaart “Morgan's Map” voor je hebt liggen. Plannen is belangrijk. Op de meeste vakken moet je vers voedsel inleveren om je bemanning in leven te houden. Lukt dat niet, moet je (steeds weer betalend) achteruit tot je op een zeevak komt waar je wel kunt betalen. Let je hier even niet kun je voor extreem onaangename verrassingen komen te staan en serieus achterop komen te liggen. En aangezien het om een race gaat is dat niet echt een goeie optie. Geluk is dus aanwezig, maar je vaardigheden tot plannen worden ook aangesproken. Op je (terug)weg naar Port Royal kun je ook schatkaarten verzamelen, de meeste positief (een extra scheepsruim, extra goud, een extra kaart op de hand houden, opnieuw dobbelen met de gevechtsdobbelsteen), maar er zijn er ook die je op het einde van het spel minpunten opleveren. Zoals in het echte leven geldt ook hier: wat gij begeert, wordt ook door anderen begeerd. Bovengenoemde spelingrediënten wisselen tijdens het spel - meestal na inzet van een handvol kanonnen, een mespuntje enterhaken en een dobbelsteen - nogal eens van eigenaar. Je bent dus van niets zeker.

Gij zult sfeer en interactie creëren.

Met hopen. Gevechten, schijnbaar goed geplande trajecten die plots een onvoorziene wending nemen (lees: achteruit), ladingverlies aan agressieve tegenstanders en péage die door op goud beluste havenmeesters worden aangerekend. Hilariteit gegarandeerd. En na een drukke werkdag wil dat wel eens heel ontspannend wezen.

Gij zult niet te lang duren.

Een perfecte tijdsduur. U mag voor één keer de doos geloven. En een revanche zit er, wat mij betreft, altijd in.

Gij zult potentiële nieuwe spelfanaten over de streep trekken.

Dit spel heeft alles in zich om het smeulend vuurtje bij potentiële spelfanaten aanzienlijk op te porren. De regels zijn niet moeilijk en relatief snel uitgelegd, het spelmateriaal is prachtig, het speelt tactisch lekker weg en er zijn gegarandeerd hilarische momenten wanneer iemands planning verkeerd uitdraait en plotseling achteruit aan het varen slaat. Iedereen heeft kans op de eindoverwinning en de spelduur blijft ook aangenaam binnen de perken zodat de vraag naar een revanche niet uitgesloten is.

Gij zult mij doen verlangen naar meer.

Ja hoor. Ik wil gelijk opnieuw. Dit valt onder de categorie “het betere familiespel”, een spelsoort die een soft spot beroert in mijn van spelliefde overlopende spelershart. Het is lekker ontspannend en toch competitief. Stressbestrijdend dus. En voor zo'n spel ben ik altijd in.

Dominique


Jamaica (Gameworks / Pro Ludo, 2007)

Bruno Cathala, Sébastien Pauchon, Malcolm Braff

2 tot 6 spelers vanaf 8 jaar

45 minuten


 

20:49 Gepost door Dominique in Algemeen | Permalink | Commentaren (7) |  Facebook |

Commentaren

Rum & Fun Ah, ik dacht dat ‘CD’ stond voor (miss) Canada’s Dreamlover…….

Jamaica is inderdaad een fijn familiespel. Voelt een beetje als Ave Caesar met een toefje resourcemanagement en stevige knokpartijen. Met een volle bezetting is Jamaica mij minder bevallen. Het spel duurt dan langer dan de diepgang kan rechtvaardigen (er wordt dan te vaak geknokt, dat houdt de boel enorm op). Met vier spelers verliep het prima.

Gepost door: Erwin | 18-03-08

Ganzenborden en andere waardevolle relikwieën Wie heeft er ooit meewarig gedaan over een ganzenbord ? Het spel der spellen, het zaad van onze bordspellenliefde, de nectar van tante Julia. Stapjes vooruit, stapjes achteruit. Vast zitten in "de put". Wie o wie fronst hierbij zijn wenkbrauwen? Die moet meteen mee met piet piraat en kapitein haak. Lopen op de plank tot hij in het water valt, waarna boze ganzen hem achternazitten.
Nee Dominique, je mag nooit zo negatief schrijven over vergelijkingen met ganzenborden. Lezers zouden kunnen denken dat je dat spel niet waardeert, en die blaam kan je jezelf toch niet aandoen? Hoe kan een vergelijking tussen een ganzenbord en Jamaica een belediging zijn voor het ganzenbord? Hoe kan het een belediging zijn voor Jamaica? Het ging hem vooral om de typering van het spel, waar geenszins een waardeoordeel in vervat zat.

Gepost door: David | 21-03-08

David, het kan zijn dat je typering geen waardeoordeel over het spel inhoudt. Alleen is de term "ganzenbordachtig" voldoende om anderen ervan uit te doen gaan dat het hier gaat om een spel waarin je totaal geen invloed hebt. En dat kan van Jamaica toch niet gezegd worden.

"Nee Dominique, je mag nooit zo negatief schrijven over vergelijkingen met ganzenborden. Lezers zouden kunnen denken dat je dat spel niet waardeert, en die blaam kan je jezelf toch niet aandoen?" Hier had ik toch graag wat meer duiding bij.

Gepost door: Dominique | 21-03-08

Spellen spelen verzacht de zeden Een grapje Dominique ? Voelde me geinspireerd door jou luchtige manier van schrijven. Vond je tekst heel leuk. De mijne ook :-) Lees je dan geen humoristische ondertoon in mijn reaktie? Oei oei, ... we moeten nog eens een spel spelen samen :-)

Gepost door: David | 21-03-08

David,

Duiding duidelijk! Bedankt.

Gepost door: Dominique | 22-03-08

Viva Jamaica Ik was al vrij verlekkerd, maar na het lezen van jouw recensie Dominique, heb ik mezelf en mijn portemonnee over de streep getrokken en Jamaica aangeschaft. Heerlijk spel! Een echte instapper om mensen warm te maken voor meer.
En aangezien mijn medespelers zich meestal vasthouden aan hun favoriete kleur alsof het een stuk wrakhout is nadat ik hun schip aan flarden heb geschoten (wat meermaals het geval was, met vrouwelijke piraten valt niet te spotten!) speelde ik deze keer met roos. Roos begot! Een kleur die ik doorgaans mijd als de pest, maar waarmee ik deze keer Mega Mindy-gewijs schepen kelderde alsof het veredelde papieren bootjes betrof. Helaas, ondanks mijn superieur kanonnenwerk bleek ik op het einde van het spel met één puntje verschil te verliezen, aaaaaargh. Maar wees gerust, dit spel zal nog op tafel komen en mijn wraak zal zoet zijn! Ik ben alvast mijn enterhaken aan het scherpen ...

Oh ja, dit bericht heb ik in alle enthousiasme eerst bij de verkeerde tekst gepost (Geel) en ik krijg het daar niet niet terug weg natuurlijk. Mijn oprechte excuses.

Gepost door: els. | 22-03-08

Els,

De geschiedenis leert ons inderdaad dat de strafste piraten vrouwen waren. Meedogenloos, onvermurwbaar indien om genade werd gesmeekt en verzot op alles wat blonk. Uiteraard benader ik jou dan ook met de nodige schroom en respect.
Ik vind het heerlijk te lezen dat je zo geniet van Jamaica. Ik doe dat ook, vandaar dat ik er iets over geschreven heb. Maar ervaringen uit het spellen-hinterland zijn altijd fijn om te lezen. Bedankt daarvoor.
Wat mij wel verontrust is dat ik, mede door mijn recensie, geld uit je portemonnee heb gejaagd. Ik hoop dat ik daardoor niet een "Electrabel-achtig" etiket krijg opgeplakt en door de consumentenvereniging "Speltestaankoop" aan de schandpaal wordt genageld.
Toch wil ik je nog even meegeven dat je als compensatie in deze haven altijd tolvrij mag aanmeren.

Gepost door: Dominique | 23-03-08

De commentaren zijn gesloten.